Opóźniony rozwój mowy — samoistny czy niesamoistny?
Nie każde opóźnienie mowy znaczy to samo. Wyjaśniam różnicę między samoistnym a niesamoistnym opóźnionym rozwojem mowy i dlaczego to ona decyduje o dalszych krokach.
Opóźniony rozwój mowy, w skrócie ORM, to nie jedna sytuacja, lecz cały wachlarz. Dla dalszych kroków kluczowe jest jedno rozróżnienie: czy opóźnienie jest samoistne, czy niesamoistne. To ono zmienia sposób działania.
Czym jest samoistny opóźniony rozwój mowy?
O samoistnym ORM mówimy, gdy mowa po prostu rusza później, ale poza nią wszystko rozwija się prawidłowo. Dziecko dobrze rozumie, świetnie się bawi, nawiązuje kontakt — opóźnione jest głównie mówienie.
W takim przypadku rokowania są zwykle dobre, a wsparcie polega na stymulacji mowy i obserwacji postępów.
Czym jest niesamoistny opóźniony rozwój mowy?
Niesamoistny ORM to opóźnienie, które jest objawem czegoś szerszego. Mowa nie rusza nie „sama z siebie”, lecz dlatego, że w tle dzieje się coś, co trzeba rozpoznać i czym trzeba się zająć.
- Niedosłuch lub przebyte infekcje uszu.
- Trudności ze spektrum autyzmu.
- Globalne opóźnienie rozwoju.
- Zaburzenia w obrębie aparatu mowy lub jego pracy.
Dlaczego to rozróżnienie zmienia wszystko?
Przy samoistnym ORM często wystarczy stymulacja i czas. Przy niesamoistnym sama praca nad słowami nie wystarczy — trzeba zająć się przyczyną, czasem we współpracy z lekarzem czy innym specjalistą.
Tego rozróżnienia nie da się zrobić na podstawie samej liczby słów. To zadanie dla specjalisty, który spojrzy na rozwój dziecka całościowo.
Rozróżnienie samoistnego i niesamoistnego ORM to punkt wyjścia do dobrego planu — bez niego łatwo działać po omacku. Jeśli chcesz wiedzieć, z czym macie do czynienia, jako logopeda w Gorzowie Wielkopolskim ocenię rozwój mowy Twojego dziecka całościowo. Zadzwoń: +48 515 044 247. — Ewa Fyda, logopeda.
