Gaworzenie i głużenie — co znaczą pierwsze dźwięki niemowlęcia
Zanim padnie pierwsze słowo, niemowlę głuży i gaworzy. Tłumaczę, czym różnią się te dźwięki, kiedy się pojawiają i co mówią o rozwoju mowy Twojego malucha.
Pierwsze dźwięki niemowlęcia bywają mylące. Rodzice często pytają mnie, czy te „gli-gli” i „ba-ba” to już mowa, czy jeszcze nie. To ważny etap rozwoju mowy — i warto wiedzieć, co oznacza, bo wiele zdradza o słuchu i przyszłej komunikacji dziecka.
Głużenie — pierwszy koncert niemowlaka
Głużenie pojawia się około szóstego do dwunastego tygodnia życia. To miękkie, gardłowe dźwięki: „gli”, „gła”, „eee”. Dziecko wydaje je odruchowo, niezależnie od tego, co dzieje się wokół.
Co ciekawe, głużą wszystkie niemowlęta — także te, które później okażą się niedosłyszące. Dlatego sam fakt, że dziecko głuży, nie świadczy jeszcze o słuchu. Świadczy o nim dopiero kolejny etap.
Gaworzenie — gdy pojawiają się sylaby
Gaworzenie zaczyna się zwykle około szóstego miesiąca. Dziecko powtarza sylaby: „ba-ba-ba”, „ma-ma”, „da-da-da”. To już nie odruch — maluch słucha samego siebie i bawi się dźwiękiem.
Właśnie dlatego gaworzenie wymaga słuchu. Dziecko musi słyszeć siebie i otoczenie, by zacząć naśladować. To pierwszy moment, w którym ucho i buzia zaczynają ze sobą współpracować.
- Głużenie — wcześniejsze, gardłowe, odruchowe, niezależne od słuchu.
- Gaworzenie — późniejsze, sylabowe, oparte na słuchaniu siebie i innych.
- Gaworzenie stopniowo przechodzi w pierwsze słowa-sylaby, jak „mama” czy „baba”.
Dlaczego te dźwięki są tak ważne?
Głużenie i gaworzenie to trening aparatu mowy. Dziecko ćwiczy oddech, pracę warg, języka i podniebienia. Buduje też pętlę słuchową: mówię, słyszę siebie, poprawiam. Bez tego sprzężenia mowa nie ruszy.
Jak wspierać gaworzenie?
Najlepszą pomocą jesteś Ty. Dziecko uczy się dźwięków od żywej twarzy, nie od ekranu.
- Odpowiadaj na dźwięki dziecka, jakby to była rozmowa — gaworzy, więc gawórz z nim.
- Naśladuj jego sylaby, a potem dorzucaj nowe.
- Rozmawiaj twarzą w twarz, by widziało Twoje wargi.
- Śpiewaj proste piosenki — rytm i melodia bardzo pomagają.
Te pierwsze „rozmowy” bez słów to fundament, na którym zbuduje się mowa. Odpowiadaj maluchowi, ciesz się jego dźwiękami i obserwuj kolejne etapy. Jeśli coś Cię niepokoi w rozwoju mowy dziecka, w gabinecie w Gorzowie Wielkopolskim spokojnie wszystko sprawdzimy. Zadzwoń: +48 515 044 247. — Ewa Fyda, logopeda.
