Mylenie szeregów s–sz, c–cz — jak pomóc dziecku je rozróżnić

Czasem dziecko potrafi powiedzieć i „s”, i „sz”, a mimo to plącze je w słowach: mówi „safa” albo „szok” zamiast „sok”. To częsty problem, który nazywamy myleniem szeregów. Co ciekawe, kluczem bywa tu nie buzia, a ucho.

Na czym polega mylenie szeregów?

Dziecko ma już opanowane głoski z różnych szeregów — syczącego „s, z, c, dz” i szumiącego „sz, ż, cz, dż” — ale używa ich zamiennie. Raz powie poprawnie, raz zamieni głoski miejscami.

To nie jest klasyczna wada artykulacyjna, bo dziecko potrafi wymówić obie głoski. Problem leży w rozróżnianiu ich słuchem i przypisywaniu do właściwych słów.

Dlaczego to często kwestia słuchu fonematycznego?

Słuch fonematyczny to umiejętność wychwytywania drobnych różnic między dźwiękami mowy, na przykład „kasa” kontra „kasza”. Jeśli ta umiejętność jest słabsza, dziecko nie zawsze słyszy, którą głoskę powinno użyć.

Dlatego w terapii pracujemy nie tylko nad mówieniem, ale przede wszystkim nad słyszeniem i różnicowaniem. To także ważny element gotowości do nauki czytania i pisania.

• Dziecko zna obie głoski, ale używa ich zamiennie.
• Błędy są niestałe — raz poprawnie, raz nie.
• Częsta przyczyna to słabszy słuch fonematyczny.
• Nieleczone mylenie szeregów może przełożyć się na błędy w pisaniu.

Jak ćwiczyć różnicowanie w domu?

Celem jest nauczyć ucho wyłapywać różnicę między głoskami. Pomagają proste zabawy słuchowe.

1. Bawcie się parami słów: „kasa–kasza”, „sok–szok” — dziecko wskazuje, co słyszy.
2. Wyłapujcie wybraną głoskę w słowach: „klaśnij, gdy usłyszysz sz”.
3. Segregujcie obrazki na te z „s” i te z „sz”.
4. Mów wyraźnie i daj dziecku czas na usłyszenie różnicy.

Mylenie szeregów to problem, który dobrze poddaje się terapii, gdy popracujemy nad słuchem i różnicowaniem. Jeśli słyszysz, że dziecko plącze głoski, jako logopeda w Gorzowie Wielkopolskim chętnie ocenię słuch fonematyczny i pokażę odpowiednie ćwiczenia. Zadzwoń: +48 515 044 247. — Ewa Fyda, logopeda.